නෝර්වේජියානු නවකතාකරුවෙකු වූ නට් හැම්සන් (1859–1952) විසිවන සියවසේ නූතන සාහිත්යයට දැවැන්ත බලපෑමක් කළ ලේඛකයන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස සැලකේ. එහෙත් ඔහුගේ නම ඉතිහාසයේ රැඳී ඇත්තේ සාහිත්යමය විශිෂ්ටත්වය නිසා පමණක් නොව, ඔහු දැරූ දේශපාලන ස්ථාවරය නිසාද වේ.
1859 අගෝස්තු 4 වැනිදා නෝර්වේහි උපත ලැබූ හැම්සන් නවකතාකරුවෙකු, කවියෙකු සහ නාට්ය රචකයෙකු ලෙස ලෝක ප්රසිද්ධියට පත්විය. 1890 දී පළ වූ Hunger නවකතාව නූතන මනෝවිද්යාත්මක නවකතාවේ ආරම්භක කෘතිවලින් එකක් ලෙස අදත් සැලකේ. එහිදී ඔහු මිනිස් මනසේ ඇති නොසන්සුන්කම, තනිකම සහ අභ්යන්තර අරගලය අසාමාන්ය ගැඹුරකින් නිරූපණය කළේය.
1920 දී ඔහුට සාහිත්ය සඳහා නොබෙල් ත්යාගය හිමිවූයේ Growth of the Soil නවකතාව වෙනුවෙනි. ගොවි ජීවිතය, මිනිසා සහ සොබාදහම අතර ඇති සබඳතාව ගැඹුරින් විග්රහ කරන මෙම කෘතිය ලෝක සාහිත්යයේ සම්භාව්ය නිර්මාණයක් ලෙස පිළිගැනේ.
එම යුගයේ ප්රබල වූ Émile Zola ගේ Naturalism සම්ප්රදායට වෙනස් මඟක් ගත් හැම්සන්, බාහිර සමාජ තත්ත්වයන්ට වඩා මිනිසාගේ අභ්යන්තර සිතුවිලි, අනියත හැඟීම් සහ මානසික සංකීර්ණත්වය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය. ඔහුගේ මෙම නව ලේඛන ශෛලිය Franz Kafka, Hermann Hesse සහ Ernest Hemingway වැනි ලේඛකයන්ටද ගැඹුරු බලපෑමක් ඇති කළේය.
එහෙත් හැම්සන්ගේ ජීවිතයේ අනෙක් පැත්ත අදටත් දැඩි විවාදයට ලක්වේ.
1930 සහ 1940 දශකවලදී ඔහු නාසි ජර්මනියට සහ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ට ප්රසිද්ධියේම සහාය පළ කළේය. 1940 අප්රේල් මාසයේ ජර්මනිය නෝර්වේ ආක්රමණය කළ පසුවත් ඔහු තම ස්ථාවරය වෙනස් කළේ නැත. වයස අවුරුදු 80 ඉක්මවා සිටියද ඔහු පෞද්ගලිකව ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් හමුවීමට ගියේය.
නාසි පාලනය යටතේ මිලියන ගණනක් යුදෙව්වන් සහ අනෙකුත් පීඩාවට ලක් වූ ජන කණ්ඩායම් සමූල ඝාතනයට ලක් වූ අතර, මෙම අපරාධ මානව ඉතිහාසයේ අඳුරුම පරිච්ඡේදයක් ලෙස සැලකේ.
1945 මැයි මාසයේ හිට්ලර් මියගිය විට හැම්සන් ඔහු පිළිබඳ ශෝක සටහනක් ලියමින්, ඔහුව "මානව වර්ගයා වෙනුවෙන් සහ යුක්තිය වෙනුවෙන් සටන් කළ නායකයෙකු" ලෙස හැඳින්වීය. එම ප්රකාශය ඔහුගේ කීර්තියට විශාල හානියක් විය.
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු නෝර්වේ රජය ඔහුව රාජද්රෝහීත්වයට අදාළ චෝදනා යටතේ අත්අඩංගුවට ගත්තේය. 1948 දී උසාවිය ඔහුගේ ක්රියාවන් සඳහා වගකිව යුතු බව තීන්දු කළ අතර, ඔහුට විශාල මුදල් දඩයක් නියම විය. එම දඩය හේතුවෙන් ජීවිත කාලය පුරා රැස් කළ වත්කම්වලින් වැඩි කොටසක් ඔහුට අහිමි විය.
1949 දී, වයස අවුරුදු 90 දී, ඔහු On Overgrown Paths නම් අවසන් කෘතිය රචනා කළේය. එය තම ජීවිතය, නඩු විභාගය සහ වයෝවෘද්ධභාවය පිළිබඳ ආවර්ජනාත්මක සටහනක් ලෙස සැලකේ.
අදටත් නට් හැම්සන්ගේ නවකතා නෝර්වේ සාහිත්යයේ අගනා උරුමයක් ලෙස සලකන අතර, ඔහුගේ දේශපාලන ස්ථාවරයද අමතක නොකෙරේ. එබැවින් විචාරකයන් අතර අදත් පවතින ප්රශ්නය වන්නේ "කලාකරුවා සහ මිනිසා වෙන්කර විනිශ්චය කළ හැකිද?" යන්නයි.
ඔහුගේ 167 වැනි ජන්ම දිනයේදී අප සිහිපත් කරන්නේ, නූතන සාහිත්යයට අසමසම දායකත්වයක් ලබාදුන් නොබෙල් ත්යාගලාභියෙකු මෙන්ම, තම දේශපාලන තේරීම් නිසා ඉතිහාසයේ දැඩි විවේචනයටද ලක් වූ සංකීර්ණ චරිතයක් ලෙසය. හැම්සන් අපට මතක් කර දෙන්නේ, අතිවිශිෂ්ට කලාත්මක දක්ෂතාවයක් තිබීම පුද්ගලයෙකුගේ සදාචාරාත්මක තීරණ නිවැරදි බවට සහතිකයක් නොවන බවයි.
